Tragedia w Krakowie, w której zginęło kilka osób, wywołała falę manipulacji w internecie i ujawniła słabości platform społecznościowych oraz procedur, które państwo mogłoby wykorzystać w walce z dezinformacją. Według najnowszych badań Central European Digital Media Observatory (CEDMO) i Ipsos, Polacy są liderami w regionie Europy pod względem poparcia dla państwowej regulacji internetu. 37 % respondentów potwierdziło, że rząd powinien kontrolować sieć i inne media w celu powstrzymania idei uznanych za szkodliwe dla społeczeństwa (25 % „zgadza się” i 12 % „zdecydowanie się zgadza”). 27 % Polaków wyraziło sprzeciw wobec takiej ingerencji. W Czechach 40 % badanych stanowczo odrzuca państwową ingerencję, a 21 % ją akceptuje. Na Słowacji 28 % popiera kontrolę rządu, 32 % jest przeciwna, a 40 % pozostaje neutralne. Ogólna aprobata dla swobody głoszenia kontrowersyjnych opinii politycznych w internecie wynosi w Polsce 45 %, w Czechach 54 %. Pew Research Center w sierpniu 2025 r. stwierdził, że 85 % dorosłych Polaków postrzega dezinformację jako bezpośrednie niebezpieczeństwo dla państwa. Po ataku w Krakowie polska infosfera została zalana skoordynowaną falą fałszywych narracji. Narodowy Instytut Bezpieczeństwa i Sztucznej Inteligencji (NASK) w trybie pilnym zgłosił globalnym platformom ponad 2000 profili rozpowszechniających fake newsy. Skumulowane zasięgi zmanipulowanych treści szły w setki milionów odsłon. 76 % materiałów zgłoszonych platformom społecznościowym przez NASK w pierwszym półroczu tego roku nie spotkało się z reakcją, co wskazuje na cztery razy większe ryzyko nieefektywnej moderacji. Robert Niczewski z Bellini Market Research podkreśla, że coraz większa odpowiedzialność za rzetelność i weryfikację źródeł spada na media i wydawców. „Wystarczy jeden niezweryfikowany artykuł, zmanipulowana informacja lub wpis w mediach społecznościowych, by uruchomić lawinę publikacji i komentarzy. Szkody mogą pozostawać na długo, nawet jeśli prawda wyjdzie na jaw”, – mówi. Jednocześnie polskie społeczeństwo wyraża obawy o cyfrową cenzurę. 41 % Polaków (45 % Czechów i 44 % Słowaków) wskazuje na wątpliwości związane z tym, że wprowadzanie przepisów dotyczących mowy nienawiści da rządzącym prawo do arbitralnego dyktowania, co jest moralnie lub politycznie właściwe. 42 % respondentów dostrzega ryzyko tzw. „równi pochyłej”, prowadzącej do jednolitości myślenia. Ruta Cuker, socjolog i analityk danych w CEDMO, zauważa, że wyniki podkreślają fundament – zaufanie. „Kiedy obywatele wyrażają sceptycyzm wobec regulacji wypowiedzi w internecie, niekoniecznie wynika to z przyzwolenia na mowę nienawiści, lecz z fundamentalnej nieufności wobec tego, kto będzie decydował o tym, co stanowi „nienawiść” i jak te przepisy będą egzekwowane w praktyce”, – wyjaśnia. Dezinformacja dotyka także biznes. Raport „Dezinformacja jako ryzyko dla polskiego biznesu” przygotowany przez Fundację IBRiS na zlecenie Grupy PTWP wykazał, że 86 % przedsiębiorców w Polsce uważa manipulacje informacyjne za bezpośrednie zagrożenie dla funkcjonowania spółek. 39 % firm deklaruje, że w ciągu ostatnich trzech lat padło ofiarą celowego ataku, z czego 29 % doświadczyło takich operacji wielokrotnie. Zarówno prezes InPostu Rafał Brzoska, jak i Robert Szustkowski, autor europejskiej inicjatywy rozszerzenia „prawa do bycia zapomnianym” na wszystkie media jako administratorów danych, podkreślają potrzebę skutecznej ochrony prawdy i reputacji w erze rosnącej popularności platform społecznościowych i dynamicznego rozwoju niezależnych źródeł informacji. Szustkowski wskazuje, że projekt, włączony przez Komisję Europejską do analiz w kontekście reformy RODO, zakłada doprecyzowanie art. 17 unijnego rozporządzenia, stworzenie rejestru naruszeń dóbr osobistych oraz powołanie Rzecznika Praw Czytelników.
Article source: Rzeczpospolita | Image credit: Rzeczpospolita