बेमौसमी पानीले जुट किसान चिन्तित

हरिप्रसाद कोइराला, मोरङ – १४ कात्तिक (२०८०/०४/०४) दक्षिणी मोरङमा बुधबारदेखि लगातार झरी परिरहनुले धनपालथान गाउँपालिका, रङ्गेली, रतुवामाई र सुनबर्सी नगरपालिकाका किसानहरूलाई सनपाट (सुनपाट) सुकाउन गम्भीर समस्या निम्त्याएको छ। किसानहरूले सडक किनार, पुलको रेलिङ र बाँसको टाँडमा सनपाट सुकाउँदै आएका छन्, तर लगातार झरीले सुकाउने कामलाई अवरुद्ध गरेको छ। यस वर्ष सनपाटको उत्पादन बढाएको भए पनि, ढिलो काटेर खाडीमा राखिएको सनपाट झरीको कारण सुकाउन सकिएन। रङ्गेली–८ को जितु मण्डलले भनेका छन्, “पोहोर राम्रो भाउ आयो, भदौमै सनपाट प्रतिमन हजार एक सय रुपियाँमा बिक्री भयो।” उनले थप भने, “गत वर्ष ८ कट्ठामा सनपाट लगाएका थिए, यस वर्ष १२ कट्ठामा लगाएका छौं। सनपाट काटेर खाडीमा हाल्दा पानी परेन, त्यसैले पालो कुरेर खाडीमा हालेँ। अहिले सुकाउने बेलामा झरी परेर समस्या भइरहेको छ।” जितेन्द्र ताजपुरियाले भने, “गत वर्षभन्दा तीन गुणा बढी क्षेत्रफलमा सनपाट लगाएको थिएँ। पाटा कुहाउने खाडी नपाएर पालो कुर्नु परेको थियो। ढिलो काटेर खाडीमा राख्दा झरी पर्दा तनावमा पर्नु हुन्छ।” बाइखन ताजपुरियाले भने, “१० बिघामा सनपाट लगाएको थिएँ, खाडी नपाएपछि नयाँ खाडी खनेर सनपाट कुहाएको छु।” रङ्गेली–८ को रमेश यादवले भने, “गत वर्ष सात कट्ठामा सनपाट लगाएका थिए, यस वर्ष १२ बिघामा लगाएका छौं। सनपाट कुहाउने खाडी अभाव हुँदा एक पटक समस्या बेहोरेको थियो। अहिले तुल्याएको सनपाट सुकाउन झरीको कारण चिन्तित छु। बोरिङको पानीले पाट कुहाउन २५ दिन लाग्छ भने आकासे वा पैनीको पानीले १५/१६ दिनमा पाट कुहाउँछ। छिप्याइएको सनपाट कुहाउन बढी समय लाग्छ।” कृषि ज्ञान केन्द्र मोरङका सूचना अधिकृत आदर्शकुमार सिंहका अनुसार, आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ५,०७५ हेक्टर क्षेत्रफलमा सनपाट खेती भएको छ, जुन २०८१/८२ को तुलनामा ०.५० % बढी हो। २०८१/८२ मा ५,०५० हेक्टर खेती भएको थियो। उत्पादनमा पनि वृद्धी भएको छ; गत वर्ष ७,३२२ मेट्रिक टन उत्पादन भएको थियो भने यस वर्ष ७,४०९ मेट्रिक टन पुगेको छ। किसानहरू सरकारको मल, बिउ, सिँचाइ र खाडी खन्न अनुदान योजनाको अपेक्षा गर्दैछन्। सतत झरीको कारण किसानहरूमा तनाव बढेको छ, र सनपाटको उच्च मूल्यको आशा राख्दै उनीहरूलाई सुकाउने काममा कठिनाइ भोग्नुपरेको छ। सरकारको अनुदान योजनाले यो समस्या केही हदसम्म समाधान गर्न सक्छ भन्ने आशा व्यक्त गरिएको छ।

Article source: Gorkhapatra National Daily | Image credit: Gorkhapatra National Daily